Πρόγραμμα “Αρχεία Arolsen. Κλεμμένη Μνήμη (#StolenMemory)” σχολικό έτος 2024-2025

Μαθητική ομάδα του Γενικού Λυκείου Ασπροπύργου κατά το σχολικό έτος 2024-2025 έφτασε στην επιτυχή ολοκλήρωση της ερευνητικής προσπάθειας που υλοποιήθηκε στο πλαίσιο της δράσης #StolenMemory, υπό την αιγίδα του προγράμματος Arolsen Archives.

Η πρωτοβουλία μας εστιάστηκε στον εντοπισμό στοιχείων και τη δυνατότητα αποκατάστασης της μνήμης του Θεόφιλου Σιμωνίδη, ενός Έλληνα φοιτητή Νομικής και θύματος των ναζιστικών διώξεων. Η έρευνα που αναπτύχθηκε επί πολλούς μήνες, συνδύασε ιστορική αναζήτηση και βιωματική συμμετοχή της σχολικής κοινότητας, με στόχο τόσο την τεκμηρίωση των στοιχείων όσο και την ηθική ανάδειξη της ανθρώπινης διάστασης της Ιστορίας.

Στάδια της Έρευνας

Η ομάδα μας εργάστηκε οργανωμένα, μέσα από τη δημιουργία θεματικών ομάδων και αξιοποιώντας την ψηφιακή πλατφόρμα e-me.edu.gr. Οι δράσεις περιλάμβαναν:

Αναζήτηση εγγράφων από δημόσιες υπηρεσίες και ληξιαρχεία (Κιλκίς),
Επικοινωνία με πανεπιστημιακά και νομικά αρχεία (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης,
Ιστορικό Αρχείο Πανεπιστημίου Αθηνών),
Μελέτη τύπου της εποχής και δευτερογενών πηγών,
Συγκέντρωση προφορικών μαρτυριών,
Δράσεις διάχυσης και επιμόρφωσης εντός και εκτός σχολείου.

Κομβικό ρόλο στην πορεία της αναζήτησης διαδραμάτισε η επίσκεψή μας στο Αρχείο Αναζητήσεων του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, όπου η συνεργασία και η καθοδήγηση των κυριών Μαρίας Λιανδρή (Διευθύντριας Αναζητήσεων), Άντζυς Πανταζοπούλου, Χριστίνας Γάρδια, καθώς και η υποστήριξη του Προέδρου Δρ. Αντώνιου Αυγερινού, ανέδειξαν τη δύναμη της συνέργειας μεταξύ της εκπαίδευσης και της ανθρωπιστικής αποστολής.

Ευρήματα

Στη Νομική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης , με την βοήθεια των υπαλλήλων του Αρχείου της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ, κυριών Παρασκευά και Μπαξεβάνη και την καθοριστική διαμεσολάβηση της κας Ελευθερίας Μαντά, Επίκουρης Καθηγήτριας Ιστορίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου ,εντοπίστηκε ο φάκελος του φοιτητή Θεοφύλακτου (Θεόφιλου) Σιμωνίδη, από τον οποίο προκύπτουν πολύτιμα στοιχεία:

απολυτήριο του 6τάξιου Γυμνασίου Κιλκίς (1935). Το απολυτήριο του υπογράφει η Ρόζα Ιμβριώτη , η πρώτη Λυκειάρχης γυναίκα στην ιστορία της Ελλάδος, με τεράστιο παιδαγωγικό και κοινωνικό έργο για το Έθνος μας, η οποία για μια χρονιά βρέθηκε να υπηρετεί στην περιοχή.
αίτηση συμμετοχής στις εισαγωγικές εξετάσεις (1936),
διακοπές σπουδών λόγω επιστράτευσης,
επανειλημμένα αιτήματα απαλλαγής από δίδακτρα ως ορφανός και άπορος φοιτητής,
δύο φωτογραφίες του και αναφορά στη γενέτειρά του, Κοκκινιά Κιλκίς.

Η συγκινητική ιστορία ενός νέου ανθρώπου που, παρά τις δύσκολες συνθήκες, επιδίωξε με πάθος να σπουδάσει και να προχωρήσει στη ζωή του, αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για όλους τους συμμετέχοντες στην έρευνα.

Τελικό Αποτέλεσμα

Με ιδιαίτερη χαρά σας ανακοινώνουμε ότι η αναζήτηση συγγενών του Θεόφιλου Σιμωνίδη ολοκληρώθηκε επιτυχώς, με τον εντοπισμό του κ. Παναγιώτη Γαβριηλίδη (+306947720037), συγγενή του, ο οποίος επιβεβαίωσε τον οικογενειακό δεσμό και έγινε αποδέκτης του ονόματος και της μνήμης του. Ειδικότερα η μητέρα του Θεόφιλου Σιμωνίδη ή Αγάπη ήταν Γαβριηλιδου και αδελφή του παππού του Παναγιώτη Γαβριηλίδη, Αντώνη. Ο Θεόφιλος Σ. Είχε και μια αδελφή που και αυτήν την έχασαν στον πόλεμο.

Η πράξη αυτή δεν αποτελεί μόνο ερευνητικό επίτευγμα, αλλά και ηθική πράξη αποκατάστασης. Η ταύτιση ενός ονόματος με μια οικογένεια επιστρέφει στον Θεόφιλο τη θέση που του αξίζει στην ιστορική και ανθρώπινη συνείδηση.

Κλείνοντας

Ως επικεφαλής της ομάδας εργασίας, επιτρέψτε μας να μοιραστούμε μαζί σας τις εγκάρδιες μας ευχαριστήριες σε όλες και όλους όσες/όσοι συνέδραμαν στο έργο μας , τους μαθητές του σχολείου μας, το διδακτικό προσωπικό στην Διεύθυνση του ΓΕΛ Ασπροπύργου που ενθάρρυνε αυτή την όμορφη περιπέτεια. Στις 17 και 18 Ιουνίου, μετά και από πρόσκληση της Γενικής Γραμματείας Θρησκευμάτων και της Διεύθυνσης του Ιστορικού και Διπλωματικού Αρχείου του Υπουργείου Εξωτερικών, οι μαθητές μας κλήθηκαν συνοδεία ημών και παρευρέθηκαν στην τελετή παράδοσης της Ελληνικής Προεδρίας των Αρχείων Arolsen , στην σύνοδο των χωρών των αρχείων, στην πόλη της Θεσσαλονίκης, οπού έγινε και η παράδοση του προσωπικού αντικειμένου στους συγγενείς του Θ. Συμωνίδη. Η ομάδα του ΓΕΛ Ασπροπύργου έχει μετατραπεί σε ζωντανό φορέα συλλογικής μνήμης και ιστορικής κατανόησης. Πιστεύουμε ακράδαντα πως η παρουσία μας εκεί, ως εκπρόσωποι των σχολείων της Δυτικής Αττικής, είναι σημαντική, καθώς η όλη προσπάθεια αποτελεί πρότυπο εκπαιδευτικής δράσης και ιστορικής συνείδησης για την Β θμια Εκπαίδευση της χώρας.

Με εκτίμηση και τιμή,

Δρ. ΠΑΥΛΟΣ ΜΟΥΛΙΟΣ (ΠΕ02), ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΠΑΠΙΔΑ (ΠΕ02)

Ασπρόπυργος, Ιούνιος 2025